Меристема деген не?

0 дауыс
757 қаралды
сұрады 10 Ақпан, 15 Қазыбек Сейдахмет санат Биология
Меристема деген не?

1 жауап

0 дауыс
жауап берді 6 ай бұрын Меруерт

Түзуші ұлпалар (меристемалар)

Жоғарғы сатыдағы өсімдіктердің жануарлардан басты айырмашылығы сол, олар өмірінің соңына дейін өсуін тоқтатпайды және жаңа мүшелер (органдар) түзіп отырады. Бұл жағдай өсімдіктердің белгілі бір жерлерінде түзіліп қалыптасатын меристемалық ұлпалардың (түзуші ұлпалардың) болуымен байланысты. Түзуші ұлпалар (меристемалар) деп - түпкілікті ұлпалардың жасушаларын жасап, үнемі толықтырып отыру арқылы өсімдіктердің денесін құрайтын ұлпаларды айттады (грекше «меристос» - бөлінгіш, «стема» - ұлпа).

Меристемалық ұлпалардың өзіне тән цитологиялық ерекшеліктері бар. Олар тығыз болып орналасқан тірі жасушалар тобынан тұрады. Мұндай жасушалардың қуысын цитоплазма толтырып тұрады, оның ортасында үлкен ядро орналасады, үлкен вакуольдері болмайды, жасуша қабықшасы өте жұқа болып келеді және алғашқы қабықшадан тұрады (35,В-сурет). Жасушаларының пішіні төрт бұрышты, изодиаметрлі, көп қырлы, кейбіреулері жіңішке ұзын болып келеді. Меристемалық жасушалардың негізгі екі қасиеті болады - белсенді түрде бөлінуі және дифференциациялануы, яғни басқа ұлпалардың жасушаларына айналуы.

Түзуші ұлпалар өсімдіктердің денесінде өте ұзақ уақыт сақталады. Өйткені тамыр мен өркеннің ұшындағы төбелік меристемаларының ең жоғарғы жасушалары шексіз бөлінуінің нәтижесінде жас жасушаларды түзіп, қайтадан өзінің бастапқы қалпына келіп меристемелық қасиетін үнемі сақтап отырады. Мұндай жасушалардың саны біреу болса – инициальды, ал бірнешеу болса – апикальды инициальды жасушалар деп атайды. Инициалды немесе апикальды инициальды жасушалар шексіз бөлініп меристема жасушаларын түзеді. Ал меристема жасушалары шексіз бөлінуге қабілетті емес, шамалы бөлініп жас жасушалар түзеді де, біртіндеп түпкілікті ұлпаға айналып тамыр мен сабақтың анатомиялық алғашқы құрылысын түзеді.

 

Ұқсас сұрақтар

0 дауыс
1 жауап 341 қаралды
0 дауыс
1 жауап 451 қаралды
0 дауыс
2 жауап 280 қаралды
0 дауыс
2 жауап 177 қаралды
0 дауыс
1 жауап 154 қаралды
0 дауыс
2 жауап 230 қаралды
0 дауыс
2 жауап 390 қаралды
0 дауыс
3 жауап 2,990 қаралды
0 дауыс
2 жауап 351 қаралды
0 дауыс
2 жауап 335 қаралды
0 дауыс
2 жауап 51 қаралды
0 дауыс
1 жауап 163 қаралды
0 дауыс
2 жауап 344 қаралды
0 дауыс
1 жауап 105 қаралды
0 дауыс
2 жауап 1,141 қаралды
Lamoda KZ